3-2-1-1-0 Yedekleme Kuralı ve Geri Yükleme Testi

Yedekleme işinin sonucunu yedek alındığında değil, geri yükleme gerektiğinde öğrenirsiniz. 3-2-1-1-0 kuralı, yedeğin gerçekten işe yarayacağından emin olmak için kullanılan basit bir kontrol çerçevesidir.

Kuralın beş parçası

1. Önce hedefleri belirleyin: RPO ve RTO

Her sistem aynı öneme sahip değildir. ERP veritabanı için birkaç saatlik veri kaybı bile ciddi olabilirken, bir arşiv dosya sunucusu için günlük yedek yeterli olabilir. Kritik sistemleri listeleyin ve her biri için kabul edilebilir veri kaybını (RPO) ve kabul edilebilir kesinti süresini (RTO) yazın. Yedekleme sıklığı, saklama süresi ve teknoloji seçimi bu tablodan çıkar.

2. Farklı konum ve farklı ortam

Birinci yedek genellikle hızlı geri dönüş için yerel bir depolama birimindedir. İkinci kopya başka bir binaya, bir veri merkezine veya buluta gönderilir. Bu kopyanın birincil ortamla aynı yönetici hesabıyla, aynı ağ üzerinden silinebilir olmaması önemlidir.

3. Değiştirilemez veya çevrimdışı kopya

Fidye yazılımı saldırılarında saldırganlar çoğu zaman önce yedekleri hedef alır. Bu nedenle en az bir kopya:

• Belirlenen saklama süresi boyunca silinemeyen ve değiştirilemeyen (immutable) bir depolamada,
• veya ağdan fiziksel olarak ayrılmış bir ortamda (çevrimdışı disk, teyp) tutulmalıdır.

Yedekleme sisteminin yönetim hesapları da ayrı tutulmalı, çok faktörlü kimlik doğrulama ile korunmalıdır.

4. “0”: geri yükleme testi

Başarılı tamamlanan bir yedekleme işi, verinin geri yüklenebileceğini garanti etmez. Testin içermesi gerekenler:

• Dosya düzeyinde örnek geri yüklemeler
• Kritik sunucuların izole bir ortamda tam olarak ayağa kaldırılması
• Veritabanı ve uygulamanın tutarlı açıldığının kontrolü
• Geri yükleme süresinin ölçülmesi ve RTO hedefiyle karşılaştırılması
• Sonuçların tarih ve sorumluyla birlikte kayıt altına alınması

5. Sık görülen eksikler

• Yedekleme hatası bildirimlerinin kimse tarafından okunmaması
• Yeni eklenen sunucuların yedekleme kapsamına alınmaması
• Microsoft 365 gibi SaaS verilerinin “zaten bulutta” diye yedeklenmemesi
• Şifreleme anahtarlarının ve yedekleme yapılandırmasının tek bir yerde, yedeklenmeden tutulması
• Geri yükleme adımlarının yazılı olmaması

Kontrol listesi

• Kritik sistemler ve RPO/RTO hedefleri belirlendi
• En az üç kopya, iki farklı ortam
• Bir kopya farklı konumda
• Bir kopya değiştirilemez veya çevrimdışı
• Yedekleme yönetim hesapları ayrı ve MFA ile korunuyor
• Geri yükleme testleri planlı ve kayıtlı

Sık sorulan sorular

RPO ve RTO nedir?

RPO (Recovery Point Objective), kabul edilebilir en fazla veri kaybını zaman olarak ifade eder; örneğin son dört saatlik veri. RTO (Recovery Time Objective), bir sistemin ne kadar sürede yeniden çalışır hale gelmesi gerektiğini belirtir. Yedekleme sıklığı ve yöntemi bu hedeflere göre seçilir.

Senkronize bulut klasörü yedek sayılır mı?

Tek başına sayılmaz. Senkronizasyon, silinen veya şifrelenen dosyaları da diğer tarafa taşır. Sürüm geçmişi ve saklama politikası olan, ayrı yönetilen bir yedek gerekir.

Geri yükleme testi ne sıklıkla yapılmalı?

Kritik sistemler için düzenli ve planlı aralıklarla yapılmalıdır; ayrıca altyapıda büyük bir değişiklikten sonra tekrarlanmalıdır. Sıklık, sistemin önemi ve RTO hedefine göre belirlenir.